Caesar van Everdingen
Bacchus en Ariadne op Naxos, 1660
Olieverf op doek, 174 x 161 cm
Dresden, Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Gemäldegalerie Alte Meister
Ovidius beschrijft in zijn Metamorfosen (boek 8,
176-182) hoe Ariadne, dochter van koning Minos van Kreta, verliefd wordt op de
Atheense koningszoon Theseus die naar Kreta is gekomen om het monster de Minotaurus
om te brengen. Na Theseus' daad vluchten ze in de richting van Athene. Op het
eiland Naxos laat Theseus haar wreed achter op het strand. Daar treft Bacchus
haar aan en maakt haar tot zijn vrouw.
Het schilderij van Van Everdingen wordt
overheerst door een bijna naakte Ariadne die sierlijk achterover leunt en van
opzij over haar schouder ons aan kijkt. Ze draagt een krans met rozen op haar
hoofd waaraan een parelketting hangt. Achter haar rug ligt een boeket rozen. Deze
bloemen en rozen speelden een grote rol bij de ontmoeting van Bacchus en Ariadne.
Venus bevindt zich tussen Ariadne en Bacchus en kijkt Ariadne aan. Venus, de godin
van de liefde, brengt het stel bij elkaar. Links op de voorgrond staat een jongetje
dat Venus' zoon, Amor, voorstelt. Hij heeft een wijnkruik in zijn rechterhand
en in zijn linker een wijnglas.
Van Mander beschreef dat Bacchus ooit koning
van een groot rijk was, dat Arabië en Egypte omvatte. In de zeventiende eeuw waren
deze landen synoniem aan het hele verre oosten.
Kijkvragen :
- Beschrijf waarom dit schilderij binnen het subthema 'Vrije tijd en vermaak'
past.
- Waardoor valt Ariadne meteen op in dit schilderij? Noem minimaal drie aspecten
die daarvoor zorgen.
- Hoeveel personen op het schilderij richten hun blik op Ariadne?
- Hoe heeft Van Everdingen Ariadne geschilderd? Beschrijf haar houding, manier
van kijken enz.
- Welk(e) element(en) in het schilderij verwijst(zen) naar het strand van Naxos
waar Bacchus Ariadne aantrof?
- Waaraan is Bacchus, onder andere god van de wijn, te herkennen? Noem minstens twee kenmerken.
- Venus bevindt zich tussen Ariadne en Bacchus, ze kijkt Ariadne aan. Wie omarmt ze?
- Wie zijn behalve wijzelf nog meer voyeurs van het tafereel? Geef een korte beschrijving van hun uiterlijk, wie denk je dat ze voorstellen?
- Van Mander beschreef in zijn tijd dat
Bacchus koning van een groot rijk was dat Arabië en Egypte omvatte, wat in de
zeventiende eeuw synoniem was voor het hele Verre Oosten. Welke elementen in
het schilderij verwijzen naar dit Verre Oosten?
- Geef in bovenstaande afbeelding van het schilderij 'Bacchus en Ariadne op Naxos' aan waar in het schilderij de anatomie niet klopt.
Achtergrondvragen
«
»
